Inleiding

Op deze website worden de ideeën uiteengezet rond de ontwikkeling van een (twee)-jaarlijkse beeldenmanifestatie in en om de stad Workum; samengevat onder het motto Beeldenstad Workum en gericht op het versterken van de toeristisch-culturele infrastructuur van Workum en haar regio.

Aanleiding

Met de ingebruikname van het vernieuwde woonzorgcentrum Ny Marienacker werd duidelijk dat door jarenlang uitgesteld onderhoud het park rond de nieuwbouw weinig vitaliteit uitstraalt. Hoog tijd dus voor een inhaalslag. Tijdens het onderzoek naar een mogelijke kunstinbreng voor de nieuwbouw kwam ook de mogelijkheid in beeld om één of meerdere sculpturen in het park op te nemen. Hoewel uiteindelijk niet voor deze optie is gekozen, is het idee om park en sculptuur met elkaar te verbinden het startpunt geworden van Beeldenstad Workum.

Motivatie

Toerisme is een belangrijke bron van inkomsten voor de zuidwesthoek van Friesland. Vanouds ligt het accent daarbij op de watersport, maar fietsende en wandelende senioren zijn een gestaag groeiende doelgroep. Deze categorie is behalve in de schoonheid van natuur en landschap vooral ook gericht op cultureel aanbod. Workum heeft in dat opzicht een belangrijke trekker in de vorm van het Jopie Huisman Museum dat jaarlijks grote aantallen bezoekers trekt. De collectie is echter weinig aan verandering onderhevig en het museum kent dan ook niet veel bezoekers die over langere periodes regelmatig in het museum terugkeren. Het museum zoekt naar nieuwe wegen om het werk van de kunstenaar onder de aandacht te blijven houden, door thematische benadering en andere presentatievormen. Uitbreiding van het culturele aanbod met een jaarlijks terugkerend evenement dat inhaakt op de actualiteit zou daarnaast echter een welkome aanvulling betekenen voor Workum en de regio. De voorgestelde beeldhouwmanifestatie voorziet in die behoefte. In de regio zijn verschillende beeldhouwers werkzaam; het Beeldhouwcentrum in Koudum kent een groeiend aantal cursisten en toenemende belangstelling vanuit de professionele beeldhouwwereld; in Workum zijn verschillende galeries gevestigd; kortom, een infrastructuur waar bij kan worden aangesloten. Daarnaast kennen Noord en Oost Nederland een grote hoeveelheid (vooral particuliere) beeldentuinen en parken die commercieel van opzet zijn en daardoor slechts een beperkt beeld geven van de ontwikkelingen op het gebied van de beeldhouwkunst in Nederland en daarbuiten. Ook daarin heeft Beeldenstad Workum iets toe te voegen.

Opzet

Beeldenstad Workum bestaat in essentie uit drie kernen:
Een jaarlijkse beeldhouwmanifestatie (activiteit) op basis van een centraal thema (identiteit) en te houden in een op te richten beeldenpark met beeldhouwpaviljoen bij het zorgcentrum Ny Marienacker in Workum (infrastructuur). Op deze drie kernen willen we achtereenvolgens kort ingaan.
Activiteit: Beeldhouwmanifestatie :
Ieder jaar wordt er in het kader van Beeldenstad Workum een beeldhouwmanifestatie georganiseerd die een culturele, educatieve en toeristische functie zal vervullen. In het kader van een dergelijke manifestatie zullen onder meer de volgende activiteiten plaatsvinden:
– een beeldhouwsymposium waarbij beeldhouwers op uitnodiging en/of op basis van selectie een periode (1-2 wk) aan een beeld werken in en om het beeldhouwpaviljoen; het publiek kan dagelijks van nabij kennismaken met hun werkzaamheden.
– de resultaten zullen deel uit maken van een beeldententoonstelling in het beeldenpark en op andere plekken in Workum (en regio).
– er zal naar gestreefd worden regelmatig één van de gerealiseerde beelden te verwerven, zodat op termijn een beeldencollectie kan worden gevormd.
– educatieve projecten in samenwerking met onderwijsinstellingen in de regio Workum.
– afstemming van verschillende culturele activiteiten in de periode van de manifestatie tussen Jopie Huismanmuseum, galeriehouders, cursuscentra, middenstand, vvv etc.
– zomercursussen gerelateerd aan het thema in samenwerking met b.v. beeldhouwcentrum Koudum

Identiteit: Centraal thema en werkthema

Het kloppend hart van de beeldhouwmanifestatie wordt gevormd door het Beeldhouwpaviljoen dat een plaats zal krijgen in het park van Ny Marienacker. Deze voorziet in een ruimte om te werken en te exposeren. De architectuur zal zodanig onderscheidend zijn dat ze een verrijking vormt van het park en een culturele aanwinst voor Workum.
Het paviljoen zal zodanig worden ingepast dat ze een rol speelt in de visuele en functionele ordening van de gehele Spoardykzône. Buiten de periode van de beeldhouwmanifestatie (en aansluitende expositieperiode) kan het paviljoen gebruikt worden voor beeldhouwcursussen, workshops etc. in samenwerking met organisaties voor kunstbeoefening en -beschouwing.
Ook andere culturele manifestatie behoren tot de mogelijkheden alsmede gebruik voor representatieve doeleinden (b.v. in relatie tot sponsoring van Beeldenstad Workum )
In ieder geval zal de vormgeving zodanig zijn, dat het paviljoen het gehele jaar door, als een vitrine voor beeldende kunst dienst doet. Gedacht kan worden aan samenwerking met galeries in Workum, het Beeldhouwcentrum in Koudum of het inrichten van tijdelijke installaties door daartoe uitgenodigde kunstenaars.
De resultaten van de beeldhouwmanifestatie zullen gedurende de gehele zomer te zien zijn in het park en op andere lokaties in Workum; ook een fiets-beeldenroute in de wijdere omgeving behoort tot de mogelijkheden.
Het grand café met terras van het naastgelegen Ny Marienacker vormt een aantrekkelijke aanvulling op het programma, terwijl ook het atrium van het nieuwe gebouw een rol kan spelen als extra expositieruimte.

Infrastructuur: Beeldenpark en beeldhouwpaviljoen

Om Beeldenstad Workum een duidelijke identiteit te geven ten opzichte van de grote hoeveelheid landelijke en regionale culturele activiteiten en manifestaties, is er voor gekozen alle activiteiten te kaderen binnen een centraal thema. Dit centrale thema moet voldoende afgebakend zijn om onderscheidend te zijn, maar dient anderzijds voldoende ruimte te bieden om gedurende b.v. een 10-tal jaren een gevarieerd programma te kunnen organiseren.
Om een centraal thema vast te stellen is uitgegaan van het begrip hergebruik. Daarmee wordt een duidelijke relatie gelegd met de kunstenaar Jopie Huisman, die immers in zijn werk, objecten die hun eigenlijke functie hebben verloren, in zijn schilderijen de kans bied om tot in lengte van dagen hun emotionele betekenis te blijven behouden. Van de afgetrapte schoenen van Abe Lenstra tot een uitgewoonde jas of een weggeworpen lappenpop.
hergebruik5Hergebruik / recycling heeft de afgelopen decennia een centrale rol gespeeld in discussies rond ons leefmilieu en is in tijden van klimaatverandering en uitputting van natuurlijke hulpbronnen een uitermate actueel thema. Dat maakt het begrip echter ook sterk politiek gekleurd, en dat kan voor een beeldende kunst manifestatie op termijn een te grote beperking blijken.
Daarom is het begrip nader uitgewerkt tot ReWork.
ReWork biedt een breder kader omdat meer de nadruk wordt gelegd op het proces dan op het resultaat. En juist het proces van beelden maken zal in Beeldenstad Workum centraal staan. ReWork, als een vorm van herscheppen of herinterpreteren van het bestaande. In enge zin kan dat een beeldhouwsymposium / tentoonstelling opleveren waarin letterlijk gebruik gemaakt maakt van restmateriaal van onze samenleving (materialen van de tweedehandsgoederenbeurs; restproducten van de industrie of afval) In bredere zin, kan er b.v. werk op lokatie gemaakt worden op plekken in Workum, waarbij de geschiedenis van die plek als (opnieuw te interpreteren) werkmateriaal wordt gebruikt. Er kan gewerkt worden binnen een specifiek aspect van de samenleving of het landschap; beeldhouwwerken op/in het water. leegstaande panden; in relatie tot de watersport of b.v. de landbouw.
hergebruikHet thema biedt aldus ruimte om uiteenlopende tentoonstellingen te organiseren waarin telkens een andere aspect van het thema centraal wordt gesteld. Het geeft het Jopie Huisman tegelijkertijd de mogelijkheid om ook het werk in hun collectie vanuit een vergelijkbaar perspectief te belichten of te presenteren.
Het schept bovendien de mogelijkheid om de beeldhouwmanifestatie sterk te betrekken op de cultuur, de geschiedenis van Workum en haar inwoners. Telkens zal echter centraal staan dat bestaande gegevenheden met hun eigen geschiedenis op een nieuwe manier zullen worden bekeken / bewerkt / getransformeerd of belicht.

Martkonderzoek

MARKTONDERZOEKIn opdracht van de stichting Beeldenstad Workum is eind 2008 door het NHL Kenniscentrum een haalbaarheidsonderzoek verricht. Daarin staat de vraag centraal of een te realiseren beeldenpark/manifestatie binnen 5 jaar (financieel) zelfredzaam kan zijn. Er is een concurrentieanalyse uitgevoerd, er heeft een consumentenonderzoek plaatsgevonden en er werd een exploitatieopzet gemaakt. Uit het onderzoek blijkt dat een beeldenpark (inclusief regelmatige activiteiten op het gebied van de beeldhouwkunst) op voldoende belangstelling kan rekenen en binnen een aantal jaren zelfredzaam kan zijn.

Doelstelling

Om de plannen verder te brengen werkt de stichting samen met:
Gemeente Súdwest Fryslân
Zorggroep Tellens
Woningbouwvereniging Zuidwest Friesland
Beeldhouwcentrum Koudum
Stichting Jopie Huisman Museum
Op termijn zal er een organisatiestructuur worden opgezet voor:
– de bouw van het paviljoen / inrichting van het park (eenmalig)
– exploitatie van paviljoen / beeldenpark (permanent)
– aanspreekpunt Beeldenstad Workum (permanent)
– opzet van de (twee)jaarlijkse beeldenmanifestatie (projectbasis)
Waar mogelijk zal samenwerking worden gezocht met bestaande organisaties en instituties binnen de gemeente Súdwest Fryslân.

Actualiteit

Binnen kort aan te vullen